“Kan duurzaam en energieneutraal bouwen niet simpeler?” Die vraag stelde ing. Theo (65) uit het Gelderse Harfsen zich regelmatig. Toen zich elf jaar geleden de kans voordeed om zijn eigen huis te ontwerpen op basis van zijn ideeën, greep hij die met beide handen aan. De bouw werd één groot experiment – spannend én leerzaam. Inmiddels bewijst hij al meer dan tien jaar dat zijn bouwconcept werkt: zijn woning is comfortabel, goed geventileerd én volledig energieneutraal. Klinkt dat als een broodjeaapverhaal? Zeker niet. Theo leeft volgens het motto: meten is weten – en hij heeft de cijfers zwart op wit.
Aannemer gezocht
De houten woning ligt in het buitengebied en valt direct op: een groot dak vol zonnepanelen en een opvallend ontwerp met red cedar gevelbekleding. “Het huis is ontworpen door een architect, maar Theo heeft zijn energetische eisen vooraf duidelijk neergelegd,” vertelt zijn partner Atty (62). Zo zijn er bewust weinig ramen aan de noordkant en is er juist veel ruimte voor zonnepanelen op het zuiden.
Een aannemer vinden bleek destijds lastig: geen enkele Nederlandse aannemer durfde zijn hoge isolatienormen aan. Waar zij vasthielden aan de standaard eisen voor een omgevingsvergunning, wilde Theo maximaal isoleren – want hoe beter je isoleert, hoe minder je hoeft te verwarmen. Uiteindelijk vond hij een Duitse aannemer die het avontuur wél aandurfde.
Is het echt zo simpel? Volgens Theo en Atty wel. Ze zijn zó overtuigd van het bouwconcept dat ze er een praktisch boek over schreven: Eenvoudig duurzaam bouwen.
6 duurzame keuzes
Een huis bouwen is geen hogere wiskunde, maar toch adviseren architecten en installateurs vaak ingewikkelde systemen. Hoe voorkom je dat je woning vol komt te staan met machines? Theo’s advies: volg de zes duurzame keuzes die hij zelf heeft getest, toegepast én jarenlang gemonitord.
Zijn conclusie is glashelder: een low-tech droomhuis kun je bouwen zonder storingsgevoelige apparaten – als je de juiste keuzes maakt:
- Kies bij voorkeur voor houtskeletbouw.
- Beperk de energievraag door zeer goed te isoleren.
- Wek je eigen energie op met een dak vol zonnepanelen.
- Kies voor elektrische verwarming en warmwatervoorziening voor maximaal comfort.
- Zorg voor een gezond binnenklimaat met goede ventilatie.
- En bovenal: houd het simpel.
Is een energieberekening nodig?
Is dit lijstje voldoende? Theo: “Elke woning is uniek – qua ontwerp, materialen, ligging en budget. Daarom is het cruciaal om je keuzes goed te laten doorrekenen. Helaas zie ik als energieadviseur vaak dat architecten of installateurs dit overslaan. Zonde, want een goede energiebalansberekening zorgt ervoor dat je weet waar je staat.”
“Overheidssoftware (zoals BENG) gaat er vaak vanuit dat je een warmtepomp gebruikt,” legt hij uit. “Maar in mijn bouwconcept is die niet nodig – en dat vraagt soms wat creativiteit bij het doorlopen van de regels.” Volgens Theo hoeft duurzaam bouwen niet duurder te zijn: je investeert meer in isolatie, maar bespaart op installaties én onderhoud.
Een huis dat opvalt
De energieneutrale woning met het reuzenkonijn in de boomgaard, prachtige tuin, zwemvijver en kunstcollectie trekt volop aandacht – ook van tv-makers. “We werden benaderd voor het programma BinnensteBuiten,” vertelt Atty trots. “Het was een intensieve draaidag, maar het resultaat mag er zijn. Je krijgt een mooie indruk van ons duurzame huis, van binnen én van buiten.” Sindsdien is de kunstcollectie alleen maar gegroeid. Daarom organiseert het stel regelmatig open tuindagen waar bezoekers kunnen genieten van de tuin en ruim vijftig verzamelde kunstwerken.
Ecologische keuzes
Naast duurzaam bouwen kozen Theo en Atty ook voor natuurlijke materialen in het huis: leemstuc op de muren, een sfeervolle leemkachel én kurk op de vloer. “Veel gasten denken dat het steen is,” lacht Atty. “Maar kurk is stijlvol, slijtvast, verkrijgbaar in allerlei tinten én voelt heerlijk aan. Wat ons betreft een aanrader: het is bovendien een duurzaam materiaal.”
Meer weten over Theo en Atty, volg hen via Instagram op:
@attyvandebrake
@theosmidt_enadco
Voor meer duurzame inspiratie klik hier.
